Huyền Thoại Bà Nữ Oa

u là nghêu sò. Hang Hào nghĩa là cái hang của Mẹ Sò Nữ Oa. Người Ao (Âu) Naga ở Assam đã từng kết hợp với Lạc Việt thành nước Âu Việt, cho là tổ tối cao của họ là Tổ "Nhà Ðá" Lungkijangba: "Lungkijangba (stone house deity) is the great god, highest of all the gods" (William Carlson Smith, The Ao Naga Tribe of Assam tr.78) (Thần Nhà Ðá Lungkijangba là vị thần cả, cao nhất trên hết các vị thần). Không rõ "Lung" trong Naga ngữ nghĩa là gì nhưng vì Âu và Lạc là anh em đã từng kết hợp với nhau nên có thể hiểu nhau chúng tôi cắt nghĩa Lung là Ðống hay Ðộng. Lungkijangba là Thần Núi (gò đống) hay thần Ðộng Ðá, hang đá. Tác giả Smith viết theo lời thông dịch viên với tiếng Anh ăn đong dịch Lung là nhà đá. Nếu lấy theo nghĩa "nhà đá" thì Lung là động, là hang. Như thế tổ của người Âu (Việt) là Thần Hang Ðá. Hang đá là hang sò, hang ốc hang Nữ Oa... Âu và Lạc Việt cùng tổ "Hang đá Nữ Oa" thì không sai đến một li.
Oa với nghĩa là hang, động đã đẻ ra sự kiện nói trong truyền thuyết là Nữ Oa xây một cung điện tráng lệ có thành bao quanh (đúng là cái bao, cái bọc) mà vua chúa Trung Hoa về sau theo đó bắt chước theo để xây thành quách cung vua. Thành vua thường có tường bao bọc, chung quanh có hào nước giống như con bào ngư, con ốc ở dưới nước.
- Oa là cái nồi.
Oa có nghĩa và có hình cái nồi giống cái dạ con phái nữ. Dạ con giống hình cái nồi úp ngược hay chữ "o lớn" omega. Từ nồi cùng vần với nôi. Nôi là chỗ sinh đẻ, nguồn cội ví dụ cái nôi văn hóa.
Nồi mang hình ảnh của dạ con, cái nôi của con người khi còn nằm trong bụng mẹ.
- Oa là con ếch nhái.
Hồi nhỏ sống ở Bắc tác giả còn nhớ dân quê cũng ví ếch hay hang ếch gọi là cái mà ếch với bộ phận sinh dục nữ, thường hay dùng chữ ếch bà...
Ðiểm đáng nói thêm nữa về cái đuôi của Mẹ Trai Sò Nữ Oa. Trong truyền thuyết Nữ Oa đầu người mình rắn. Cái đuôi này khởi thủy của cái đuôi rắn, đuôi rồng sau này. Nữ Oa là ốc nên đây cũng là đuôi ốc. Tổ tiên ta cũng cho rằng ốc có đuôi. Dân ca Mường có câu hát:
Rắn đi thấy chốc, ốc đi thấy đuôi,
Ruồi bay qua cũng biết được con trống con mái...
(Vũ Ngọc Phan, Tục Ngữ, Ca Dao, Dân Ca Việt Nam tr.786).
Oa còn là con ếch con nhái. Oa thừa hưởng di truyền tính hình cái trứng của Thần Nông và cái cọc, "cái đanh thổi lửa" của Viêm Ðế. Cái trứng Nông hợp với cái Nọc thành con nông-nọc hay nòng nọc.
Nòng nọc được gọi tên như thế vì trông giống