Cây Số 42

� quan điểm phản động của Bidault, ngoại trưởng Pháp. Nghe xong, người tù binh thở dài:
- Bidault là một con lừa! Ông ta muốn tiếp tục chiến tranh bằng máu của chúng tôi, những binh lính thuộc địa.
- Anh là người nước nào?
- Thưa, tôi là người Angiêri.
- Trước kia, anh làm nghề gì?
- Thưa, tôi dạy học. Tôi dạy văn tại một trường trung học ở Orăng.
- Tại sao anh lại vào lính lê dương?
- Đó là bi kịch lớn nhất của đời tôi, thưa ngài. Tôi là con cả trong một gia đình đông con. Cha tôi có nợ lần, quá hạn không trả được, bị người ta đưa ra tòa. Nước Pháp mộ lính lê dương, hứa hẹn rất nhiều quyền lợi, ba hoa những điều hấp dẫn "đấy chỉ là một cuộc du lịch sang xứ nhiệt đới châu á không mất tiền". Và điều quan trọng là họ ứng trước một khoản tiền. Tôi lại bị sa thải vì bị coi là có những quan điểm quốc gia quá khích. Vì thế, tôi đánh canh bạc liều. Kết quả thật là bi đát. Chúa đã trừng phạt tôi. Tôi còn giải thích thêm cho anh ta về hoàn cảnh của tổ quốc anh và nói về chỗ đứng của anh đáng lẽ phải có ở chỗ nào. Anh ta chỉ im lặng ngồi nghe. Một lát, anh đứng lên, tư thế nghiêm trước mặt tôi:
- Thưa ngài thiếu tá! Cho phép tôi được hân hạnh biết tên tuổi của ngài.
- ồ! Anh hỏi để làm gì?
- Thưa ngài, tôi đã có sự ngộ nhận về những sĩ quan Việt Nam. Bộ chỉ huy quân đội liên hiệp Pháp tuyên truyền rằng, cán bộ Việt Minh là những người nhà quê, không biết chữ và hoàn toàn dốt nát về tri thức quân sự. Tôi phì cười, châm biếm:
- Như đã được chứng minh ở Điện Biên Phủ phải không?
Người tù hàng binh không cười:
- Thưa ngài thiếu ta. Coócnây đã viết "la valeurIn attend poin le nombre des anne é" (Tài năng chẳng cần phải đợi chờ năm tháng). Các ngài đã chứng minh hùng hồn như vậy.
- Anh thuộc Le Cid -1684) đấy nhỉ ?
Benla lại rập gót giày:
- Rất cảm ơn ngài thiếu tá về lời khen. Tôi là giáo viên dạy văn học cổ điển Pháp.
- Thế mà anh lại đi cầm súng đánh thuê. Tôi mong rằng lần này thoát chết được về quê hương, anh sẽ lại có chỗ đứng trên bục giảng.
Người tù hàng binh cúi đầu:
- Rất cảm ơn ngài thiếu tá.
Cuộc hành quân của chúng tôi mỗi ngày một trở nên khó khăn. Đêm nào, tù binh cũng đào ngũ hàng chục đứa, mặc dù chúng tôi đã nát óc tìm mọi biện pháp ngăn ngừa. Cứ khoảng mười, mười một giờ đêm là bọn tù binh giở trò. Chúng lén đổ gạo đi để khỏi phải mang, chui vào rừng