Cô Gái Làng Sơn Hạ

Trong đêm tối, một mình anh ta đi như thế mãi: đầu cúi thấp, chân bước nặng nề, guốc nghiến rào rạo những hòn than vụn ướt.
Mưa phùn dai dẳng từ mấy ngày nay vẫn chửa ngớt cơn. Từng vũng nước đục lấp lánh ánh sáng mấy cây đèn dầu trồng rải rác trên bến tầu vắng lạnh. Những con đường goòng chạy theo dọc bến tầu khuất sau những trái núi than lù lù trong bóng tối mênh mông. Từng chỗ, nhô lên trên mặt đất một tảng sắt hoặc một đoạn gỗ lim tròn, quấn chặt sợi xích lớn hay sợi thừng chắc khỏe của những chiếc tầu buôn ở các ngả sông xa vừa tới cắm neọ
Nước sông ngầu đỏ cuồn cuộn chẩỵ Sóng âm ỷ vỗ mạn tầu, mạn thuyền, xô cọ vào nhau bật thành những tiếng kêu khô rắn. Gió rít mạnh, làm lảo đảo những cột buồm cao vút trên giời tối, và kéo căng những đầu dây neo trên bến.
Anh ta ngẩng đầu lên. Một rặng núi đen sì sừng sững đứng trên đường cao, và dưới chân núi có một vạch lửa vàng le lóị Đó là ngọn lửa ấm áp của gia đình anh. Tự nhiên, anh thở dàị Anh nghĩ đến người mẹ già, giữa lúc khuya khoắt này, đang ngồi co ro trong xó bếp, tay nhem nhuốc nắm những hòn than, nắm chất thành đống cao để sáng mai đội xuống tầu bán cho khách trú; và anh nghĩ đến người cha, có lẽ lúc này vẫn ngồi khoác chăn ngất ngưởng ôm chai rượu vào lòng.
Đầu lại cúi xuống, anh chậm chạp bước theo dọc bờ sông. Chán nản, anh không muốn về nhà, định bụng đêm nay gặp đâu ấm chỗ thì ngủ nhờ ngay đấy; rồi mai lại thức dậy từ mờ đất, còng lưng đẩy hết chuyến xe goòng này đến chuyến xe goòng khác, vác hết bao than này đến bao than khác, như tất cả những con người sống lam lũ ở bến tầu nàỵ
- Bác Vĩnh! Hãy vào uống nước đã nào!
Anh ta dừng lạị ánh sáng gắt của cây đèn phẫn trong nhà hàng cơm làm chói mắt anh, và giọng thân mật của cô gái dậy thì kia làm cho anh phải mỉm cườị
- Thế nào, canh tài bàn đêm qua Vĩnh đại phát tài, bây giờ đãi chúng tới một bữa rượu đi !
Mấy người phu mỏ bạn Vĩnh đang ngồi đố quít với nhau, xúm cả vào Vĩnh cười nói huyên hoạ Một người đã có vẻ say, quay lại cô gái nhà hàng:
- Có thế thì mới đúng lẽ chứ phải không, cô Nhàn?
- Cái đó ở như bác Vĩnh, chứ em biết đâu ạ!
Nhàn mở nắp cóng chè tươi, múc nước đổ vào cái bát đàn Vĩnh vừa lật ngửa trên mặt chõng hàng. Hơi khói ở miệng cóng bốc lên nghi ngút; trong làn hơi khói ấy lóng lánh cặp mắt