Cái Bẫy Vàng

��c cả gia đình phải tù đày hay ly tán cho nên bà đã cho chăn màn quần áo vào từng bọc sẵn để đi.
Quần áo của vợ ném theo, bây giờ không còn cái nào cũng không còn mẩu vải nào còn sót lại. Ba năm đầu nhà nước không phát. Tù phải tự túc lấy. Vải sồ nào chịu nổi với lao động càn rừng, đẵn gỗ, bè nứa. Cuộn tơ thì tháo ra thay cho chỉ trắng chỉ đen khâu vá. Lão phải gỡ những gút mắc, mới rút chạy qua trôn kim, những quần áo rách rã đến độ không mang vào người được nữa thì xé lấy vải để vá, ngoài ra lão rút lại những đường tơ đã khâu vào đấy để dùng lại lần nữa, lẫn nữa. Quần áo rách hai ba xác, sợi tơ vẫn còn chắc.
Người đàn bà ấy trong đời lão - và chỉ một thôi - bây giờ ra sao? Lão nhớ mãi lúc xe vừa nổ máy, mụ chạy theo bóng mờ trong bụi, lão cố thò cổ ra để thu vào mắt hình ảnh mà lão linh tính rằng đây là lần vĩnh biệt.
Bóng vợ đứng sửng trên mặt đường cứ xa dần xa dần rồi chỉ còn là một cái sổ đứng như chấm than trên mặt giấy. Bắt chồng đi, không để cho vợ nói một lời từ giã.
Chế độ này ác thật. Thời Tây cũng không có đến thế mà.
Bố lão ngày còn sinh tiền dặn cậu bé Cận hai điều: Nửa đêm chớ có bắt con gà làm thịt vì nó đang ngủ ngon. Con chim đậu trên cành chớ nên bắn, vì nó chết nó không biết tội gì. Chế độ bây giờ đối với con người không bằng cả người xưa đối với loài vật.
Lão Cận thở dài, đưa tay đấm đấm sau lưng rồi đứng dậy, ngó quanh quất, yên trí không ai biết lão giấu cây kim ở đâu rồi ngã lưng lên giường. Những đốt nứa chuyển răng rắc như những lóng xương của lão sắp bong ra.
Kẻng hôm nay chừng như khua sớm. Sương mù dày đặc. Người đi trước cách người đi sau vài bước mà bóng đã mờ. Như thường lệ lão Cận được xếp vào tổ lao động nhẹ: cắt lá ủ phân xanh. Việc này chỉ giao cho những ai yếu sức khỏe hoặc được sự chiếu cố của Quản giáo.
Trên đường đi, lào Cận tạt qua chân núi thăm mấy cái bẫy chuột. Lão phải đặt rất xa trại để chắc chắc rằng khi lão ăn thịt chuột thì đó là những con chuột không có khoét thây tù chết trong trại. Trong nhà xác có cả một bầy chuột cống xù lông vàng chuyên môn lấp ló ở miệng hang đào trong chân vách. Chúng nó thính hơi lắm. Những cái xác chân còn mắt trong gông, chúng đã ngửi thấy và tới làm cỗ với nhau rồi. Ở cái vùng đất xã hội chủ nghĩa dành riêng cho những người